Bijzonderheden omtrent de Ned. Herv. Kerk van Numansdorp

Als kerkgebouw gesticht in 1647, in de Numanspolder. De Numanspolder was bedijkt in 1642. Gesticht omdat de oudste kerk van de ambachtsheerlijkheid Cromstrijen in 1566 gesticht te Claeswael te klein werd. Daarnaast werd de afstand te groot, daar in 1602 de polder Nieuw-Cromstrijen en in 1625 de polder Groot-Cromstrijen werden bedijkt.

Het nieuwe dorp van Cromstrijen dat na 1642 was gesticht ontving de naam Buitensluis. Het was namelijk de derde sluis binnen deze gronden. De Oudesluis en de Middelsluis eerst, en nu de Buitensluis.

De eerste steen van de nieuwe kerk werd op 26 maert 1647 gelegd door Geerit Gijsberts Schilperoort, Willem Cornelisz Boender en Pieter Jansz Goutswaert zijnde de zoontjes van de eerste drie kerkmeesters van de nieuw te bouwen kerk. De eerste steen verdween voor 02-05-1781 toen de huidige kerktoren werd gebouwd i.p.v. de bouwvallige toren uit 1647/1648. De oude toren was in 1780 zo bouwvallig dat hij met een storm in had kunnen storten. Met deze torenbouw werd de kerk enigszins vergroot. Aan de zuid-oostzijde van de buitenkant van de kerk is te zien waar de zandstenen lijst boven de ramen en het verdere muurwerk loopt.

Wanneer wij de kerk betreden gaan wij onder het orgel door de kerk binnen. Het front van het orgel dateert uit 1705 en is afkomstig uit de Waalse Kerk van Rotterdam. Het is in 1865 naar Numansdorp overgebracht. Het originele binnenwerk van het orgel is vervangen in de loop der jaren. De middelste kaarsenkroon in de kerk is uit de jaren rond 1700. De vier anderen zijn eind 18e eeuw in de kerk gekomen. In de kerk van 1647 was ruimte voor 115 graven, onder de houten vloer bevinden zich nog 21 grafzerken. De meesten zijn uit de 17e eeuw, de oudste uit 1654 en de nieuwste grafzerk met opschrift uit 1749.

De preekstoel dateert van voor 1670. Op de bol van de preekstoel onderaan bevinden zich vier familiewapens van twee echtparen. Eén echtpaar is waarschijnlijk het echtpaar Hoogwerf-Visser. Het doophek is uit de kerk verwijderd en in de kerktoren opgeslagen. Het dateert volgens het jaartal in de doopboog uit 1661. De gebrandschilderde ramen aan wederzijde van de preekstoel dateren uit 1948.

De ronde banken in de kerk dateren uit de jaren rond 1780. Hierin namen de gecommitteerden van de ambachtsheren van Cromstrijen, de schout en schepenen van Numansdorp plaats. De collecte zakken aan lange stokken waarmee gecollecteerd werd zijn gelukkig bewaard gebleven. Het doopbekken dateert uit de negentiende eeuw en is geschonken ter gedachtenis van J.E. Fouache. Hij is predikant geweest van 1790 tot 1806 voor de Hervormde gemeente van J.C. te Numansdorp.

Als bijzonderheid is te vermelden dat de statenbijbel uit 1702 dateert én dat er in de laatste wereldoorlog een poging is gedaan door de bijbel heen te schieten.